Gwasanaeth Ymholiadau’r Comisiwn Brenhinol – 6 Gorffennaf 2016

Ar ôl i’r Comisiwn Brenhinol adleoli’n llwyddiannus i swyddfeydd newydd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, mae’n dda gennym gyhoeddi y bydd y Llyfrgell ac Ystafell Ymchwil newydd yn agor i’r cyhoedd ar 6 Gorffennaf 2016. Gallwch ddod o hyd i ni yn y Llyfrgell Genedlaethol ger Ystafell Ddarllen y Gogledd. Yma, unwaith eto, bydd ymwelwyr yn gallu pori yn ein casgliad unigryw o lyfrau, cylchgronau a mapiau a gweld deunydd o’r archif. Bydd y gwasanaeth ymholiadau yn ailddechrau ar 6 Gorffennaf. Ewch i’n gwefan i ddarganfod sut i wneud ymholiad. Edrychwn ymlaen at eich croesawu. Oriau Agor i’r Cyhoedd Dydd Llun, Dydd Mawrth, Dydd Iau, Dydd Gwener: 09.30 – 16.00 Dydd Mercher: 10.30 – 16.30 I gael y newyddion a gwybodaeth ddiweddaraf ewch i’n blog, Newyddion Treftadaeth Cymru, ein tudalen Facebook neu dilynwch ni ar Twitter @RCAHMWales, @RC_Archive, @RC_Survey ac @RC_Online1.

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Y Llyfr Rydw i’n ei Drysori

Y llyfr rydw i’n ei drysori, y deuthum o hyd i’m copi fy hunan ohono yn fachgen ifanc mewn siop ail-law yng Nghaerdydd, yw Wales: An Archaeological Guide gan Chris Houlder (Faber and Faber 1974). Y llyfr hwn, gyda’i ffotograffau, mapiau, cynlluniau ac arteffactau wedi’u pacio rywsut i fformat A5, wnaeth fy nghyflwyno i faes cyfan archaeoleg gynhanesyddol a Rhufeinig Cymru. Dyma’r llyfr a ddefnyddiais wrth fynd ar drywydd safleoedd archaeolegol ar ôl i mi ddysgu gyrru. Roedd yn amhrisiadwy. Dim ond unwaith y cyfarfûm â Chris Houlder, pan ddechreuais weithio yn y Comisiwn Brenhinol yn y 1990au, a chefais gyfle bryd hynny i ddweud wrtho pa mor werthfawr yr oedd y llyfr bach hwn wedi bod.

Dr Toby Driver FSA, Archaeolegydd, Y Comisiwn Brenhinol


Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

The Atlas to the life of Thomas Telford, Civil Engineer, 1838

Fy hoff lyfr yng nghasgliadau’r Comisiwn Brenhinol yw The Atlas to the life of Thomas Telford, Civil Engineer, a gyhoeddwyd gan Payne & Foss, Llundain, ym 1838. Ond ni fyddwch chi’n dod o hyd iddo ar silffoedd y llyfrgell, nac yn adran llyfrau prin y storfeydd archifol. Dim ond copi microfiche sydd gennym – ac nid y llyfr cyfan hyd yn oed. Serch hynny, mae’r lluniadau copr-plât yn ymwneud â Phont y Borth, sef y tudalennau allweddol o’m safbwynt i, i gyd yno.

Mae’r llyfr gwreiddiol ar ffurf “ffolio eliffant” go fawr, sef 23 x 17 modfedd (58.4 x 43.1cm), a phrin iawn yw’r cyfleoedd i brynu copi ar y farchnad agored.

Medwyn Parry: Swyddog Archif a Llyfrgell


Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

‘Dyluniad clawr blaen gan Kyffin Williams’

Rydw i wedi cael fy nghyfareddu ers erioed gan gloriau un gyfres neilltuol o arweinlyfau ar gestyll Cymru o’r 1960au cynnar. Nid oeddwn erioed wedi ystyried pwy oedd yr arlunydd. Wrth edrych yn ôl, mae’n hollol amlwg. Sylwodd cydweithiwr ar ‘ysgrif lyfryddol’ fer gan John Kenyon yn The Castle Studies Group Journal (cyfrol 27) a oedd yn trafod yr union un arweinlyfrau. Datgelodd i’r cloriau gael eu dylunio gan neb llai na Kyffin Williams.

Mae’r cloriau wedi’u hargraffu mewn du ac un lliw arall ar gefndir gwyn gan ddefnyddio proses sydd, rydw i’n credu, yn cael ei galw’n lithograffi offset. Mae hyn yn creu golwg arbennig a oedd yn gyffredin yn llyfrau darluniadol y cyfnod. Credaf y bu cyfyngiadau’r broses argraffu yn fodd i ddwysáu effaith y dyluniadau beiddgar a thrawiadol. Efallai y dylid eu cyhoeddi fel printiau celf gain. Fe fyddwn i’n prynu un.

Roeddem yn eithriadol o falch o ddarganfod bod y pedwar arweinlyfr yn ein llyfrgell, a bod dau fersiwn o’r clawr gan o leiaf un ohonynt, sef Castell Caernarfon: yr un mewn lliw llwytfrown sydd i’w weld yn erthygl John Kenyon, ac un arall mewn lliw oren-goch llachar. A oes amrywiadau eraill? Rhowch wybod os gwyddoch am rai.

Dr Anna Z. Skarżyńska     Swyddog Archif a Llyfrgell


Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Fy hoff lyfr yn Llyfrgell y Comisiwn Brenhinol

Wel, os yw llun yn werth mil o eiriau, beth yw gwerth map? Beth am gael cip ar Railways of Great Britain: A Historical Atlas gan y Cyrnol M H Cobb. Mae gan hwn, fy hoff lyfr yn llyfrgell y Comisiwn Brenhinol, 646 o fapiau sy’n dangos yr holl reilffyrdd teithwyr ym Mhrydain Fawr ynghyd â’r cwmnïau a oedd yn berchen arnynt a dyddiadau agor a chau pob gorsaf a lein, y cyfan wedi’i luniadu dros fap sylfaenol Arolwg Ordnans. Os ydych chi’n gwirioni ar y math yma o beth – ac mi rydw i! – mae’n adnodd hanesyddol gwych i’w gael mewn un lle ac mae’n cynnig oriau maith o bori pleserus.

Ac i wrandawyr Radio 4: ynghyd â’r Beibl a gweithiau Shakespeare, llyfr Cobb fyddai fy newis i pe cawn fy llongddryllio ar ‘Ynys Anghyfannedd’.

Brian Malaws, Swyddog Datblygu Cynnwys, Y Comisiwn Brenhinol

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Y Llyfrgell - Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru

Ymunwch â ni drwy’r wythnos hon wrth i’r Comisiwn Brenhinol ddathlu ei lyfrgell wych gyda blogiau a twîts cyn Diwrnod Cenedlaethol y Llyfrgelloedd ar 7 Chwefror 2015. Darganfyddwch pa lyfrau a ysbrydolodd ein staff i fentro i fyd archaeoleg a chadwch eich llygaid ar agor am ein #shelfies. I gael newyddion am ddigwyddiadau ar hyd a lled Prydain, ewch i wefan Diwrnod Cenedlaethol y Llyfrgelloedd yn http://www.nationallibrariesday.org.uk/.

Dewch i weld ein casgliad anhygoel o lyfrau, cylchgronau, arweinlyfrau a phamffledi yn ymwneud ag archaeoleg, pensaernïaeth, archaeoleg ddiwydiannol a hanes a threftadaeth Cymru yn ein llyfrgell arbenigol fach ond cynhwysfawr. Rydych chi’n siŵr o ddod o hyd i rywbeth o ddiddordeb!.

Rydw i’n arbennig o hoff o’r adran bensaernïaeth lle mae amrywiaeth helaeth o lyfrau ar y gwahanol fathau o adeiladau, eu hanes a’u nodweddion adeileddol ac addurnol. Un o’m ffefrynnau personol yw The Victorian House gan Kit Wedd, 2002, sy’n cynnwys ffotograffau hardd yn dangos rhai o’r cynlluniau lliw cyfoethog a dyluniadau cywrain a oedd yn boblogaidd yn oes Victoria. Ceir ynddo hefyd benodau hynod ddifyr ar ddatblygiad ystadau o dai diwydiannol, arddulliau pensaernïol, a gwaith haearn, lleoedd tân a simneiau.

Dewch i’r llyfrgell i weld y llyfr bendigedig hwn a llu o rai eraill.

Rydym ar agor ar Ddydd Llun, Dydd Mawrth, Dydd Iau a Dydd Gwener rhwng 09:30 a16:00, ac ar Ddydd Mercher rhwng 10:30 a 16:30.

Penny Icke, Rheolwr Gwasanaethau Gwybodaeth, Y Comisiwn Brenhinol

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales