What The RAF Flight Codes Can Reveal

The extensive collection of RAF aerial photographs held by the Royal Commission include vertical and low-level oblique views of Wales. The identification flight codes for the flights can reveal an incredible level of background detail.

One of the common identifiers starts with number 540, which is then normally followed by another unique flight reference number. The first portion identifies the film as originating from 540 squadron (motto “Sine Qua Non” – Indispensable), based at RAF Benson, Oxfordshire. Formed in October 1942 at Leuchars, as a Photographic Reconnaissance Unit (PRU), the squadron would be tasked with flights over Norway, France, Austria, Germany and Poland. A detachment was later based at Gibraltar, and flew over France, Italy and North Africa. Their first were Supermarine Spitfires, but the squadron was later re-equipped with de Havilland Mosquitoes. At the end of 1952, the squadron used the English Electric Canberra – arguably the best aerial photographic reconnaissance platform ever devised.

Several of the boxes of prints include a copy of the Photographic Reconnaissance Report (RAF Form 2047). When used in conjunction with the prints, they tell a fascinating story.

The paperwork for flight 540/538 reveals that on 25 June 1951 a type PR Mk. 34 Mosquito (number RG259) equipped with a port-facing F24 oblique camera, took off from RAF Benson. The pilot was Flight Officer Kepka, assisted by Flight Officer Dolezal (navigator/camera operator). They were tasked with a low-level oblique aerial photographic survey of two areas of the South Wales coast. The sortie run started at 12:35, and maintaining an altitude of 1,700ft, the first portion of the mission covered from Rumney, Cardiff to Beachley Head near Chepstow. The aircraft then headed west, and photographed the coastline from Mumbles Head, Swansea to Kenfig Burrows, near Porthcawl, finishing the survey at 13:35. The aircraft then returned to RAF Benson, landing at 14:10.

According to Form 2047, the processing of the 237 photographs commenced at 16:10 and was completed at 17:00. During inspection of the finished article, Corporal G.L. Sampson wrote a remark at the bottom of the form, “Thin cloud shadow on some. Two negs with shutter failure”.

The 15 x 14cm prints are a remarkable and detailed record of the coastal area, captured as a moment of time. In frame 0040 a portion of the Ebbw River can be seen the foreground, as well as the Alexandra Docks (NPRN 403430), and the distinctive Newport Transporter Bridge (NPRN 43157) in the top left of the photograph. Only three shots further on, frame 0043 captures a “White Funnel” paddle steamer (possibly the “Glen Usk”) making its way up the River Usk, as it passes the entrance to Alexandra Docks.

The second leg of the flight – of Swansea Bay – also has some remarkable images. Frame 0153 is of the Clyne Valley, and in the centre of the frame Clyne Castle (NPRN 18354) and the layout of its formal garden (NPRN 265686) can be seen. A few moments later, frame 0163 shows a very different landscape, that of the distinctive Swansea Guildhall (NPRN 144) and the surrounding area.

Our aerial photographic collections include a huge variety of views, ranging from 1919 to the present day and many of these can be viewed on Coflein, our online database, or by visiting the Royal Commission’s library, which is open daily from Monday to Friday.

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Bwletin Archifau a Llyfrgell Cofnod Henebion Cenedlaethol Cymru – Rhagfyr 2015

Croeso i’r rhifyn diweddaraf o Fwletin Archifau a Llyfrgell Cofnod Henebion Cenedlaethol Cymru (CHCC) http://www.cbhc.gov.uk/HI/CYM/Ein+Gwasanaethau/Rhoi+Cofnodion/Derbyniadau+Diweddar/. Gellir gweld yr eitemau archifol a’r llyfrau llyfrgell ac erthyglau o gylchgronau yn ein hystafell ddarllen gyhoeddus. Gellir gweld y deunydd archifol ar Coflein hefyd ynwww.coflein.gov.uk

Rydym ar agor i’r cyhoedd ar yr adegau canlynol:
Dydd Llun – Dydd Gwener 09.30 – 16.00, Dydd Mercher 10.30 – 16.30.
Fe’ch cynghorir i wneud apwyntiad.

Rhagfyr 2015

 

 

Archif

  Winter sunset over Blaenau, Cat.Ref. FHA01/017/02, C.553145, NPRN:305760



Cadw Guardianship Monument Drawings

Relating to:

• Basingwerk Abbey, 1926: Cat. Ref. CGM30/004
• Caernarfon/Caernarvon Castle, 1911-1975: Cat. Ref. CGM32/032-047; 33/001-071; 34/001-054; 36/002
• Caerphilly Castle, 1920-1974: Cat. Ref. CGM30/003; 31/049-088
• Ewenny Priory, c.1895: Cat. Ref. CGM30/001-002
• Harlech Castle, 1927-1949: Cat. Ref. CGM32/019-021
• ISCA Legionary Fortress, Caerleon, 1963-1974: Cat. Ref. CGM32/001-018
• Neath Abbey, 1953: Cat. Ref. CGM32/022
• Raglan Castle, 1907-1908: Cat. Ref. CGM37/001-002
• St David’s Bishops Palace, 1934-1972: Cat. Ref. CGM32/023-031
• Tintern Abbey, 1913-2001: Cat. Ref: CGM29/005-117; 30/005-035; 31/001-048
• White Castle: Cat. Ref. CGM36/001

 

Investigators’ Digital Photography

Covering dates: 2009-2015

Relating to:

• Dyffryn Adda Reverbatory Furnace, Anglesey
• Buckland Mill, Brecknockshire
• St. Iltyd’s Church, Llanhamlach, Brecknockshire
• Chapel of Holy Trinity/ Gwydir Chapel/ Capel Gwydir Uchaf, Llanrychwyn, Llanrwst, Caernarfonshire
• St. Benedict’s Church, Gyffin, Caernarfonshire
• St. Michael’s Church, Cilycwm, Carmarthenshire
• St. Doget’s Church, Llanddoget, Denbighshire
• St. Eilian’s Church/ St. Hilary’s Church, Llanelian-yn-rhos, Denbighshire
• St. Giles’ Church, Wrexham, Denbighshire
• St. Mary’s Church, Ruabon, Denbighshire
• St. Mary’s Church, Nercwys, Flintshire
• Llandaff Cathedral, Glamorgan
• St. Cattwg’s Church/ St. Cadoc’s Church, Llancarfan, Glamorgan
• St. Illtyd’s Church, Glamorgan
• St. Michael’s Church, Michaelston-super-ely, Glamorgan
• All Saints Church, LLangar, Merioneth
• Holy Trinity Chapel/ Rug Chapel, Dyffryn Edeirnion, Merioneth
• St. Mary’s Church, Taly-y-llyn, Merioneth
• St. Mary and St. Egryn’s Church, Llanegryn, Merioneth
• St. Bridget’s Church, Skenfrith, Monmouthshire
• St. Cybi’s Church, Llangybi, Monmouthshire
• Troy Farm, Monmouthshire
• St. James’ Church/ St. Martin’s Church, Manorbier, Pembrokeshire
• St. Padarn’s Church, Llanbadarn-y-garreg, Radnorshire

 

NMR Site Files

 

Photo surveys of:

 

• Aberystwyth Castle, c.1977: C.613974
• Dyffryn Mymbyr, 1951: C.613964
• Gelli, Llandygai, 1953: C.613966
• Gwenddar Mill, Henryd, 1950: C.613838
• Pont y Ceunant, Llangegai, 1951: C.613935
• Pont Pen y Benglog, 1951: C.613938
• St Curig's Church, 1949: C.613958
• St Tudno's Church, 1949: C.613848
• Tyddyn y Coed, 1951: C.613955

 

 

Bethania Christmas Card, Cat. Ref.FHA01/146/03, C.55317, NPRN: 305760

 

 

 

LLyfrau

Boorman, Derek. (2005). A century of remembrance : one hundred outstanding British war memorials, Pen & Sword Military, Barnsley.

Childe, V. Gordon. (1973). The dawn of European civilization, Paladin, St Albans.

Davies, John. (2015). A life in history. Y Lolfa, Talybont.

Evans, John Dorian. (2005). Betws New Drift Mine, John Dorian Evans, Betws.

Hewett, Cecil Alec. (1980). English historic carpentry, Phillimore, London.

Hoskins, W. G. (1967). Fieldwork in local history, Faber, London.

Mason, Shena (Ed.). (2009). Matthew Boulton : selling what all the world desires, Birmingham City Council ; Yale University Press, London.

Morris, Bernard. (2013). The pleasure of unravelling secrets : contributions to Swansea and Gower history, Gower Society, Swansea.

Musson, Chris & Driver, Toby. (2015). Above Brecknock : An historic county from the air, Gomer, LLandysul.

Nicholl, Lewis D. (1936). The Normans in Glamorgan, Gower and Kidweli, William Lewis, Cardiff.

Owen, Morfydd E. (1997). Bwrlwm llys Dinefwr : brenin, bardd a meddyg =The Din of Dinefwr : prince, poet and physician, Carmarthenshire Antiquarian Society, Llandybie.

Roderick, Arthur & Davies, Euros. (1994). Llambed ddoe = Lampeter yesterday, Gomer, Llandysul.

Simmons, I. G. ; Tooley, M. J. (1981). The Environment in British prehistory, Duckworth, London

 

Cyfnodolion

 

Ancient Monuments Society / Friends of Friendless Churches Newsletter no. 03:2015 (Autumn 2015)

Archaeologia Cambrensis vol. 164 (2015)

Archive: The Quarterly Journal for British Industrial and Transport History no. 88 (December 2015)

Army Historical Research Society Journal, almost complete run vols. 71-92 (1993-2014). Donated by Dr. C.S. Briggs.

Below! Quarterly Journal of the Shropshire Caving and Mining Club no. 2015:4 (Winter 2015)

British Archaeology no. 146 (January-February 2016)

Cambridge Antiquarian Society Proceedings vol. 104 (2015) [Donation]

Context (Institute of Historic Building Conservation members’ magazine) nos. 137-142 (November 2014- November 2015) [Donation]

Current Archaeology no. 310 (January 2016)

Landscapes vol. 16 no. 2 (November 2015)

Medieval Settlement Research vol. 30 (2015) [Donation]

Past: The Newsletter of the Prehistoric Society no. 81 (Autumn 2015)

Pembrokeshire Life (December 2015)

Proceedings of the Prehistoric Society vol. 81 (2015)

Sheetlines no. 104 (December 2015) and Index to vols. 68-104

Site Recorder no. 1592 (December 2015)

Stand To! The Journal of the Western Front Association, almost complete set vols. 29-91 (1990-2011). Donated by Dr. C.S. Briggs.

Welsh History Review vol. 27 no. 4 (December 2015)

Welsh Mines Society Newsletter no. 73 (Autumn 2015)

Welsh Railways Archive vol. 6 no. 2 (November 2015)

Welsh Railways Research Circle Newsletter no. 145 (Winter 2015)

Western Front Association Bulletin, almost complete set nos. 56-86 (2000-2010). Donated by Dr. C.S. Briggs.

 

Cylchgronau Gwasanaeth Ymwybyddiaeth Gyfredol

 

Ancient Monuments Society / Friends of Friendless Churches Newsletter no. 03:2015, p. 5: ‘Historic Environment (Wales) Bill’; p. 6 ‘Further Tales from Friends’ Churches’ includes reports about nine Welsh churches; p. 12 ff., ‘Casework’ section by Matthew Saunders and Lucie Carayon includes 390, High Street, Bangor (threat of demolition); Keeperes [sic] Cottage, Rhoose, Barry (objection by the Society to proposed partial demolition in course of conversion); Siloam Chapel, Bontnewydd, Caernarfon (clarification sought on details of proposed residential conversion); All Saints Church, Llanelli (proposed ‘completely unacceptable treatment’ of the building in course of a conversion); Old St. Peter’s Church, Peterstone Wentlooge (the conversion of this Grade I listed building by architect Richard Dean ‘a model of its kind’, the Society hopes); St. John, Rhosllanerchrugog (the Society ‘reflected on the detailing’ of a conversion scheme); p. 22: Report on the AGM of the Friends of Friendless Churches which took place at Rhowscrowther, Pembs.p. 25 ff.: ‘Gleanings’ section reports on a great number of Welsh sites and on the Welsh Religious Buildings Trust.

Archaeologia Cambrensis vol. 164, p. 262: Review, by Gwyn Meirion Jones, of Discovering the Historic Houses of Snowdonia by Richard Suggett and Margaret Dunn

British Archaeology no. 146, p. 16: ‘In search of the Stonehenge Quarries’ [in Pembrokeshire] by Mike Parker Pearson et al.; p. 65: ‘Casefiles: 23. Tyntyle, Rhondda’ by Cyllene Griffiths [listed building caseworker for Wales at the CBA]

Current Archaeology no. 310, p. 7: News in Brief section: ‘Consulting on the past’, a news item on the merged Historic Scotland and RCAHMS holding a public consultation on its draft corporate plan; p. 10: Upfront News section: ‘Crannog clues at Monmouth?’[about radiocarbon dating of a Neolithic timber]; p. 20: ‘Bryn Celli Ddu: Exploring a hidden ritual landscape’ by Ffion Reynolds et al.

Past: The Newsletter of the Prehistoric Society no. 81, p. 1: ‘Neolithic houses from Llanfaethlu, Anglesey’ by Catherine Rees and Matt Jones

Proceedings of the Prehistoric Society vol. 81, p. 1: ‘A Hafted Halberd Excavated at Trecastell, Powys: from Undercurrent to Uptake – the Emergence and Contextualization of Halberds in Wales and North-west Europe’ by Stuart Needham & contributors

Site Recorder no. 1592, p. 8: ‘Harlech Castle’ by Stephen Jones [Cadw’s restoration and new build project in Harlech]

Welsh History Review vol. 27 no. 4, p. 672: ‘The Significance of St. Davids and Its Bishops During the Fifteenth Century’ by Ralph A. Griffiths [former Chairman of the Commissioners, RCAHMW]; p. 789: Review, by Prys Morgan, of Historic Houses of Snowdonia by Richard Suggett and Margaret Dunn.

 

 

Cysylltwch â ni

Os oes gennych unrhyw sylwadau neu ymholiadau, mae croeso i chi gysylltu â ni:
Gwasanaeth Llyfrgell ac Ymholiadau CHCC
Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru
Adeilad y Goron, Plas Crug
Aberystwyth
Ceredigion SY23 1NJ

Ffôn: +44 (0)1970 621200
Ffacs: +44 (0)1970 627701
E-bost: chc.wales@cbhc.gov.uk
Gwefan: www.cbhc.gov.uk
Blog: www.newyddiontreftadaethcymru.blogspot.co.uk/



Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Ewch ati i Wau eich Traphont Ddŵr eich hun! Archifau sy’n Ysbrydoli

Pontcysyllte Aqueduct NPRN: 33410 (DI2008_0375)

Dechreuodd fy obsesiwn gyda gwau cyn gynted ag y dysgais sut i’w wneud yn iawn. Un Nos Galan, saith neu wyth mlynedd yn ôl, fe lwyddais o’r diwedd, ar ôl i rywun ddangos i mi sut i godi pwythau mewn ffordd roeddwn i’n ei deall.

Un sgarff hir iawn yn ddiweddarach, roeddwn i’n barod am sialensiau newydd. Daeth fy mhrosiectau’n fwyfwy uchelgeisiol, y nodwyddau’n deneuach a’r edafedd yn feinach.

Gwau ceinciog (neu wau Fair Isle) yw un o’m ffefrynnau. Rydw i wedi mwynhau gwneud hetiau, cyflau, menig a phethau eraill gan ddefnyddio’r dechneg hon. Pan welais yr hen lun o draphont ddŵr Pontcysyllte, roeddwn i’n meddwl y byddai’r llinellau gosgeiddig a’r gyfres o fwâu yn gwneud patrwm gwych ar gyfer cwfl (mae cwfl ar siâp tiwb ac mae’n cael ei wisgo yn lle sgarff; weithiau mae’n cael ei alw’n snŵd).

Ar ôl symleiddio’r ddelwedd fe ddefnyddiais bapur graff i’w throi’n siart ar gyfer gwau. Os yw’n ymddangos braidd yn hir o’r gwaelod i’r top, y rheswm am hyn yw bod lled y pwyth gwau yn fwy na’i uchder, a rhaid caniatáu ar gyfer hyn neu fe fydd y dyluniad terfynol yn edrych yn wasgedig.

Ydych chi’n barod? Mae’n amser rhoi’r manylion technegol.

CYFARWYDDIADAU

Bydd y patrwm yn cael ei wau mewn edafedd 4-cainc (neu bwysau edafedd main (fingering)), ar nodwyddau tenau, 3mm neu lai. Dim ond pwyth plaen sy’n cael ei ddefnyddio, a dim ond dau liw ar y tro, heblaw am y top lle mae’n rhaid i’r ddwy res gyntaf o fanylion y bont (mewn du) gael eu brodio (pwyth dyblyg) ar y darn gorffenedig. Yr ailadroddiad patrwm yw 14 pwyth, ac mae’n ailadrodd 16 o weithiau ym mhob rownd.

Mae rhai ceinciau rhydd (floats) yn eithaf hir a bydd angen i chi eu dal wrth i chi wau.

Dylech ddysgu am edafedd trechol mewn gwau ceinciog cyn dechrau. Mae esboniad da ar gael yma: http://paper-tiger.net/blog/13911317/colordominance.

Pwrpas y stribedi fertigol glas/gwyn yw eich helpu i gyfrif y pwythau, dim byd arall. Mae’r ailadroddiad patrwm wedi’i amlinellu mewn coch ar ochr dde’r siart.

Yr unig fyrfoddau sy’n cael eu defnyddio yw; MC – ‘main colour’; CC – ‘contrast colour’.

Sylwer. Nid yw’r patrwm wedi cael ei brofi.

Bydd angen y canlynol arnoch:

• Edafedd glas i gynrychioli’r dŵr (CC1)
• Edafedd gwyrdd/brown ar gyfer y tir (byddai rhywbeth brith gydag ailadroddiad hir, fel Noro Kureyon Sock S236, yn ddelfrydol) (CC2)
• Edafedd glas golau ar gyfer yr awyr (CC3)
• Edafedd llwyd ar gyfer y draphont ddŵr (gwnewch yn siŵr fod y lliw yn sefyll allan yn erbyn y cefndir) (MC)
• Edafedd du ar gyfer manylion y bont (CC4)

Neu gallech ei gwau mewn lliwiau llachar a hollol annaturiol – chi biau’r dewis!

Codi 182 pwyth yn CC1 gan ddefnyddio’r dull cynffon hir. Uno yn y rownd.

Gweithio rib 1x1 am o leiaf 5 rhes, neu am hirach os dymunwch.

Newid i CC2 ac MC hyd at y llinell goch gyntaf. Gweithio’r siart mewn pwyth plaen, gan wneud yn siwr eich bod yn dal y ceinciau rhydd ac yn rhoi sylw i’r edafedd trechol (MC yw’r lliw trechol bob amser).

Newid i CC3 ac MC. Gweithio hyd at yr ail linell goch.

Newid i CC4 ac MC. Newid yr edafedd trechol i CC4 ar gyfer yr adran hon. Gweithio hyd at y llinell goch nesaf.

Newid yn ôl i CC3 ac MC. Ailgychwyn gydag MC yn edafedd trechol a gweithio rib rychiog 1x1 hyd at y rhes olaf.

Gweithio’r rhes olaf mewn CC4 yn unig.

Cau’r pwythau. Brodio (pwyth dyblyg) manylion du coll y bont yn y ddwy res cyn yr ail linell goch. Tacluso’r pennau rhydd.

Llongyfarchiadau! Gallwch yn awr wisgo’r Safle Treftadaeth Byd.

Gan Ania Skarzynska

 
Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Archifau sy’n Ysbrydoli, 18 Tachwedd, 2015

Eleni, fel rhan o’n hymgyrch Archwiliwch eich Archifau, byddwn yn cynnal digwyddiad Archifau sy’n Ysbrydoli ar 18 Tachwedd 2015, rhwng canol dydd a 7 yr hwyr. Fe fydd darlithiau ar ffotograffiaeth ac arddangosiadau o LiDAR, GIS, cynhyrchu lluniadau ail-greu a modelu 3D digidol a fydd yn dangos gwahanol ffyrdd o edrych ar y byd. Fe fydd tri artist preswyl wrth law ar y diwrnod i helpu i’ch ysbrydoli i greu rhywbeth gwreiddiol eich hun gan ddefnyddio copïau o ddeunydd o’n harchifau.

Darlun cyfryngau cymysg wedi’i greu gan The Mad Mountain Stitchers ar ôl iddynt gael eu hysbrydoli gan y ffotograff o lowyr ym Mhyllau Coety. 

Glowyr ym Mhyllau Coety, o Gasgliad John Cornwell, NPRN: 433.

Hyd yn oed os na allwch ymuno â ni, beth am edrych ar Coflein, ein cronfa ddata a chatalog ar-lein o safleoedd. Mae miloedd o ddelweddau anhygoel yma a fydd yn eich ysbrydoli i bobi teisen, cyfansoddi cerdd neu baentio llun. Hoffem i chi wneud copi digidol o’ch campwaith a’i anfon i ni erbyn 17 Ionawr 2016. Bydd pob gwaith a gyflwynir yn cael ei roi mewn oriel ar wefan Casgliad y Werin Cymru ac fe gyhoeddir detholiad ohonynt yn y cylchgrawn Planet. Byddwn hefyd yn arddangos eich gwaith yn 2016 yn Amgueddfa Ceredigion.
Dilynwch y cyswllt i ddarganfod mwy am y digwyddiad a sut i gyflwyno eich gwaith creadigol wedi’i ysbrydoli gan archifau’r Comisiwn Brenhinol.

http://www.rcahmw.gov.uk/HI/ENG/Our+Services/Outreach+/Inspirational+Archives/

Edrychwn ymlaen at weld sut rydych chi wedi cael eich ysbrydoli!



Teisen wedi’i gwneud gan Sue Fielding, wedi’i hysbrydoli gan luniad y Comisiwn Brenhinol o Fryndraenog.

Bryndraenog, Beguildy NPRN: 81056.

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Archifau sy’n Ysbrydoli: Dewch i gael eich ysbrydoli gan archifau’r Comisiwn Brenhinol 18 Tachwedd, 12pm–7pm

Fel rhan o ymgyrch Archwiliwch eich Archifau eleni, bydd y Comisiwn Brenhinol yn cynnal Archifau sy’n Ysbrydoli: rhaglen o ddigwyddiadau i annog pobl i ddefnyddio ein harchifau mewn ffordd greadigol.

Ar Ddydd Mercher, 18 Tachwedd 2015, byddwn yn cynnal Diwrnod Agored, ac rydym yn gwahodd pobl i ddod i’r Comisiwn i ddarganfod y casgliadau unigryw sydd yn ein harchifau – ac i gael eu hysbrydoli i greu rhywbeth eu hunain.

Bydd gweithgareddau’r diwrnod yn cynnwys gweithdai creadigol, ac arddangosiadau ar fodelu 3D, lluniadau ail-greu, animeiddiadau, ffotograffiaeth, adnoddau digidol (LiDAR, GIS) a llawer mwy. Yn ogystal, fe fydd sgyrsiau cyffrous gan ymchwilydd o’r awyr y Comisiwn Brenhinol, Dr Toby Driver, ar Batrymau o’r Gorffennol: Rhyfeddodau’r Archif Awyrluniau a chan ein ffotograffydd, Iain Wright, ar Drwy Lens y Ffotograffydd.

Bydd detholiad o waith y Mad Mountain Stitchers, grŵp o artistiaid tecstil hynod o greadigol sydd wedi’u hysbrydoli gan gasgliadau Cofnod Henebion Cenedlaethol Cymru, hefyd yn cael ei arddangos, gan gynnwys eu croglun anhygoel, Big Pit, a bydd yr artistiaid wrth law i siarad am eu crefft, ac am y defnyddiau a thechnegau a ddefnyddiant i greu eu gweithiau tecstil.

Drwy gydol y prynhawn a gyda’r nos, bydd ymwelwyr yn cael cyfle i archwilio’r amrywiaeth helaeth o gasgliadau o ffotograffau, mapiau, cynlluniau, lluniadau, testunau, a deunydd arall yng Nghofnod Henebion Cenedlaethol Cymru.

Bydd croeso i chi gymryd rhan mewn gweithdai, gan weithio gyda myfyrwyr o Ysgol Gelf Prifysgol Aberystwyth i feddwl yn greadigol am ddefnyddio’r archifau i gynhyrchu cerddi, straeon byrion, gweithiau celf, tecstilau, modelau, cerflunwaith, gwaith gweu, teisennau neu unrhyw beth arall y cewch eich ysbrydoli i’w gynhyrchu.

Cyflwyno’ch gwaith – ar ôl cael eich ysbrydoli i greu darn o waith mewn cyfrwng o’ch dewis – yn weledol neu’n ysgrifenedig – byddem yn falch o dderbyn fersiwn digidol ohono (ffotograff, recordiad, dogfen destun ac ati) drwy e-bost (chc.cymru@cbhc.gov.uk) cyn 17 Ionawr 2016. Byddwch cystal ag anfon y ffurflen gyflwyno hefyd. Bydd yr holl gyflwyniadau’n dod yn rhan o arddangosfa ar-lein o’r enw Casgliad Archifau sy’n Ysbrydoli ar wefan Casgliad y Werin Cymru lle byddwch chi’n gallu eu gweld, cynnig sylwadau arnynt a’u rhannu. Hefyd fe gyhoeddir detholiad ohonynt gan Planet a chânt eu dangos mewn arddangosfa yn y Flwyddyn Newydd – manylion i ddod.

I gael mwy o wybodaeth, cysylltwch â Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru, Plas Crug, Aberystwyth, Ceredigion SY23 1NJ, ffôn: 01970 621200, e-bost: chc.cymru@cbhc.gov.uk

Croeso i bawb. Mae pob digwyddiad am ddim. Dewch atom am y diwrnod i gael eich ysbrydoli!

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Diwrnod Cenedlaethol Archifau

Ar Ddiwrnod Cenedlaethol Archifau, credwn ei bod hi’n briodol i ni adrodd un o’r hanesion rhyngwladol niferus sy’n gysylltiedig â’n casgliadau.

Dyma lun o’r ystafell fwyta banelog o’r ail ganrif ar bymtheg yng Nghastell Gwydir ger Llanrwst yng ngogledd Cymru:

Gwydir Castle, DI2011_1054, NPRN 26555

Priodolir y ffotograff i Una Norman, ac fe gafodd ei dynnu cyn 1912. Ym 1921 fe werthwyd Castell Gwydir a chafodd y dodrefn a’r paneli addurnol yn yr ystafell fwyta eu tynnu allan a’u gwerthu mewn arwerthiant i’r perchennog papurau newydd William Randolph Hearst. Pan fu farw ym 1951, fe adawodd ddodrefn ystafell fwyta Gwydir yn ei ewyllys i’r Amgueddfa Gelf Fetropolitan yn Efrog Newydd. Cymerodd yr amgueddfa yr eitemau i’w storfeydd a dyna lle buont, allan o’r golwg, am ddeugain mlynedd a rhagor.

Ym 1994, fe newidiodd Castell Gwydir ddwylo unwaith eto, a dechreuodd ei berchnogion newydd raglen uchelgeisiol o adnewyddu ac adfer. Fel rhan o’r rhaglen hon, buont yn trafod gyda’r Amgueddfa Fetropolitan i gael y dodrefn ystafell fwyta yn ôl. Cafodd y cyfan ei ddychwelyd ym 1996 a’i osod yn ei leoliad gwreiddiol. Cafodd yr ystafell fwyta ei hagor yn ffurfiol gan Dywysog Cymru mewn seremoni ym 1998, bron pedwar ugain mlynedd ar ôl i’r dodrefn gael eu tynnu allan, a bron trigain mlynedd ar ôl i Gastell Gwydir gael ei ddisgrifio yn Caernarvonshire Inventory y Comisiwn Brenhinol!


Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales