Llunio’r Genedl - Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 27.05.16, 10:00 am - 4:30 pm

Symposiwm ddydd i archwilio rôl mapiau i greu cenhedloedd a hunaniaeth genedlaethol. Siaradwyr yn cynrychioli Prifysgol y Frenhines, Belfast, Y Casgliad Brenhinol, Castell Windsor, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, Llyfrgelloedd Cenedlaethol Cymru a’r Alban, Prifysgol Aberystwyth. Digwyddiad a gynhelir mewn cydweithrediad â Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru.

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Trefnwch Eich Lle yn awr ar gyfer ein Darlith Nadolig: Dod â phaentiadau wal i’r golwg—Celf Goll y Murlun Canoloesol

Murlun yn portreadu Gwawdio Crist yn Eglwys Llandeilo Tal-y-bont. NPRN: 94698

Caiff pobl eu synnu’n aml wrth ddarganfod bod ein hynafiaid yn byw ac yn addoli mewn adeiladau a oedd yn llawn lliw a dyluniadau cywrain. Mae archif y Comisiwn Brenhinol yn gartref i gasgliad hynod ddiddorol o furluniau domestig a chrefyddol o bob cyfnod. Mae’r delweddau hyn yn cynnwys paentiadau canoloesol sy’n dynwared tapestrïau, portreadau rhyfeddol, a’r murluniau canoloesol unigryw a ddarganfuwyd gan y Comisiwn Brenhinol yn y 1980au yn Eglwys Sant Teilo, Llandeilo Tal-y-bont, Morgannwg ac sydd wedi’u hadfer i’w llawn ogoniant yn Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan ger Caerdydd.

Eglwys Sant Teilo, Llandeilo Tal-y-bont, a gawsai ei gadael yn wag, cyn ei symud i Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan a’i hadfer. NPRN: 94698

Ail-gread y Comisiwn Brenhinol o furlun o angel yn Eglwys Sant Teilo, Llandeilo Tal-y-bont. NPRN:94698


 

Bydd Richard Suggett yn trafod yr archif nodedig hwn yn narlith Nadolig y Comisiwn Brenhinol am 5.30pm ar Ddydd Mercher, 2 Rhagfyr. I gael manylion pellach, cysylltwch â Nicola Roberts, nicola.roberts@rcahmw.gov.uk,  Ffôn: 01970 621248.




Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Dod â phaentiadau wal i’r golwg: celf goll y murlun canoloesol

Darlith Nadolig y Comisiwn Brenhinol

Dod â phaentiadau wal i’r golwg: celf goll y murlun canoloesol

Richard Suggett

Nos Fercher 2 Rhagfyr, 5.30pm

• Cynnig llyfrau Nadolig: rhai teitlau newydd am hanner pris neu lai. Yr anrheg Nadolig perffaith!
• Cyfle i weld deunydd archifol gwreiddiol
• Lluniaeth tymhorol

Adeilad y Goron, Plascrug, Aberystwyth SY23 1NJ
Fe’ch cynghorir i sicrhau eich lle. Ffôn: 01970 621200


Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Ewch ati i Wau eich Traphont Ddŵr eich hun! Archifau sy’n Ysbrydoli

Pontcysyllte Aqueduct NPRN: 33410 (DI2008_0375)

Dechreuodd fy obsesiwn gyda gwau cyn gynted ag y dysgais sut i’w wneud yn iawn. Un Nos Galan, saith neu wyth mlynedd yn ôl, fe lwyddais o’r diwedd, ar ôl i rywun ddangos i mi sut i godi pwythau mewn ffordd roeddwn i’n ei deall.

Un sgarff hir iawn yn ddiweddarach, roeddwn i’n barod am sialensiau newydd. Daeth fy mhrosiectau’n fwyfwy uchelgeisiol, y nodwyddau’n deneuach a’r edafedd yn feinach.

Gwau ceinciog (neu wau Fair Isle) yw un o’m ffefrynnau. Rydw i wedi mwynhau gwneud hetiau, cyflau, menig a phethau eraill gan ddefnyddio’r dechneg hon. Pan welais yr hen lun o draphont ddŵr Pontcysyllte, roeddwn i’n meddwl y byddai’r llinellau gosgeiddig a’r gyfres o fwâu yn gwneud patrwm gwych ar gyfer cwfl (mae cwfl ar siâp tiwb ac mae’n cael ei wisgo yn lle sgarff; weithiau mae’n cael ei alw’n snŵd).

Ar ôl symleiddio’r ddelwedd fe ddefnyddiais bapur graff i’w throi’n siart ar gyfer gwau. Os yw’n ymddangos braidd yn hir o’r gwaelod i’r top, y rheswm am hyn yw bod lled y pwyth gwau yn fwy na’i uchder, a rhaid caniatáu ar gyfer hyn neu fe fydd y dyluniad terfynol yn edrych yn wasgedig.

Ydych chi’n barod? Mae’n amser rhoi’r manylion technegol.

CYFARWYDDIADAU

Bydd y patrwm yn cael ei wau mewn edafedd 4-cainc (neu bwysau edafedd main (fingering)), ar nodwyddau tenau, 3mm neu lai. Dim ond pwyth plaen sy’n cael ei ddefnyddio, a dim ond dau liw ar y tro, heblaw am y top lle mae’n rhaid i’r ddwy res gyntaf o fanylion y bont (mewn du) gael eu brodio (pwyth dyblyg) ar y darn gorffenedig. Yr ailadroddiad patrwm yw 14 pwyth, ac mae’n ailadrodd 16 o weithiau ym mhob rownd.

Mae rhai ceinciau rhydd (floats) yn eithaf hir a bydd angen i chi eu dal wrth i chi wau.

Dylech ddysgu am edafedd trechol mewn gwau ceinciog cyn dechrau. Mae esboniad da ar gael yma: http://paper-tiger.net/blog/13911317/colordominance.

Pwrpas y stribedi fertigol glas/gwyn yw eich helpu i gyfrif y pwythau, dim byd arall. Mae’r ailadroddiad patrwm wedi’i amlinellu mewn coch ar ochr dde’r siart.

Yr unig fyrfoddau sy’n cael eu defnyddio yw; MC – ‘main colour’; CC – ‘contrast colour’.

Sylwer. Nid yw’r patrwm wedi cael ei brofi.

Bydd angen y canlynol arnoch:

• Edafedd glas i gynrychioli’r dŵr (CC1)
• Edafedd gwyrdd/brown ar gyfer y tir (byddai rhywbeth brith gydag ailadroddiad hir, fel Noro Kureyon Sock S236, yn ddelfrydol) (CC2)
• Edafedd glas golau ar gyfer yr awyr (CC3)
• Edafedd llwyd ar gyfer y draphont ddŵr (gwnewch yn siŵr fod y lliw yn sefyll allan yn erbyn y cefndir) (MC)
• Edafedd du ar gyfer manylion y bont (CC4)

Neu gallech ei gwau mewn lliwiau llachar a hollol annaturiol – chi biau’r dewis!

Codi 182 pwyth yn CC1 gan ddefnyddio’r dull cynffon hir. Uno yn y rownd.

Gweithio rib 1x1 am o leiaf 5 rhes, neu am hirach os dymunwch.

Newid i CC2 ac MC hyd at y llinell goch gyntaf. Gweithio’r siart mewn pwyth plaen, gan wneud yn siwr eich bod yn dal y ceinciau rhydd ac yn rhoi sylw i’r edafedd trechol (MC yw’r lliw trechol bob amser).

Newid i CC3 ac MC. Gweithio hyd at yr ail linell goch.

Newid i CC4 ac MC. Newid yr edafedd trechol i CC4 ar gyfer yr adran hon. Gweithio hyd at y llinell goch nesaf.

Newid yn ôl i CC3 ac MC. Ailgychwyn gydag MC yn edafedd trechol a gweithio rib rychiog 1x1 hyd at y rhes olaf.

Gweithio’r rhes olaf mewn CC4 yn unig.

Cau’r pwythau. Brodio (pwyth dyblyg) manylion du coll y bont yn y ddwy res cyn yr ail linell goch. Tacluso’r pennau rhydd.

Llongyfarchiadau! Gallwch yn awr wisgo’r Safle Treftadaeth Byd.

Gan Ania Skarzynska

 
Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Archifau sy’n Ysbrydoli, 18 Tachwedd, 2015

Eleni, fel rhan o’n hymgyrch Archwiliwch eich Archifau, byddwn yn cynnal digwyddiad Archifau sy’n Ysbrydoli ar 18 Tachwedd 2015, rhwng canol dydd a 7 yr hwyr. Fe fydd darlithiau ar ffotograffiaeth ac arddangosiadau o LiDAR, GIS, cynhyrchu lluniadau ail-greu a modelu 3D digidol a fydd yn dangos gwahanol ffyrdd o edrych ar y byd. Fe fydd tri artist preswyl wrth law ar y diwrnod i helpu i’ch ysbrydoli i greu rhywbeth gwreiddiol eich hun gan ddefnyddio copïau o ddeunydd o’n harchifau.

Darlun cyfryngau cymysg wedi’i greu gan The Mad Mountain Stitchers ar ôl iddynt gael eu hysbrydoli gan y ffotograff o lowyr ym Mhyllau Coety. 

Glowyr ym Mhyllau Coety, o Gasgliad John Cornwell, NPRN: 433.

Hyd yn oed os na allwch ymuno â ni, beth am edrych ar Coflein, ein cronfa ddata a chatalog ar-lein o safleoedd. Mae miloedd o ddelweddau anhygoel yma a fydd yn eich ysbrydoli i bobi teisen, cyfansoddi cerdd neu baentio llun. Hoffem i chi wneud copi digidol o’ch campwaith a’i anfon i ni erbyn 17 Ionawr 2016. Bydd pob gwaith a gyflwynir yn cael ei roi mewn oriel ar wefan Casgliad y Werin Cymru ac fe gyhoeddir detholiad ohonynt yn y cylchgrawn Planet. Byddwn hefyd yn arddangos eich gwaith yn 2016 yn Amgueddfa Ceredigion.
Dilynwch y cyswllt i ddarganfod mwy am y digwyddiad a sut i gyflwyno eich gwaith creadigol wedi’i ysbrydoli gan archifau’r Comisiwn Brenhinol.

http://www.rcahmw.gov.uk/HI/ENG/Our+Services/Outreach+/Inspirational+Archives/

Edrychwn ymlaen at weld sut rydych chi wedi cael eich ysbrydoli!



Teisen wedi’i gwneud gan Sue Fielding, wedi’i hysbrydoli gan luniad y Comisiwn Brenhinol o Fryndraenog.

Bryndraenog, Beguildy NPRN: 81056.

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales

Archifau sy’n Ysbrydoli: Dewch i gael eich ysbrydoli gan archifau’r Comisiwn Brenhinol 18 Tachwedd, 12pm–7pm

Fel rhan o ymgyrch Archwiliwch eich Archifau eleni, bydd y Comisiwn Brenhinol yn cynnal Archifau sy’n Ysbrydoli: rhaglen o ddigwyddiadau i annog pobl i ddefnyddio ein harchifau mewn ffordd greadigol.

Ar Ddydd Mercher, 18 Tachwedd 2015, byddwn yn cynnal Diwrnod Agored, ac rydym yn gwahodd pobl i ddod i’r Comisiwn i ddarganfod y casgliadau unigryw sydd yn ein harchifau – ac i gael eu hysbrydoli i greu rhywbeth eu hunain.

Bydd gweithgareddau’r diwrnod yn cynnwys gweithdai creadigol, ac arddangosiadau ar fodelu 3D, lluniadau ail-greu, animeiddiadau, ffotograffiaeth, adnoddau digidol (LiDAR, GIS) a llawer mwy. Yn ogystal, fe fydd sgyrsiau cyffrous gan ymchwilydd o’r awyr y Comisiwn Brenhinol, Dr Toby Driver, ar Batrymau o’r Gorffennol: Rhyfeddodau’r Archif Awyrluniau a chan ein ffotograffydd, Iain Wright, ar Drwy Lens y Ffotograffydd.

Bydd detholiad o waith y Mad Mountain Stitchers, grŵp o artistiaid tecstil hynod o greadigol sydd wedi’u hysbrydoli gan gasgliadau Cofnod Henebion Cenedlaethol Cymru, hefyd yn cael ei arddangos, gan gynnwys eu croglun anhygoel, Big Pit, a bydd yr artistiaid wrth law i siarad am eu crefft, ac am y defnyddiau a thechnegau a ddefnyddiant i greu eu gweithiau tecstil.

Drwy gydol y prynhawn a gyda’r nos, bydd ymwelwyr yn cael cyfle i archwilio’r amrywiaeth helaeth o gasgliadau o ffotograffau, mapiau, cynlluniau, lluniadau, testunau, a deunydd arall yng Nghofnod Henebion Cenedlaethol Cymru.

Bydd croeso i chi gymryd rhan mewn gweithdai, gan weithio gyda myfyrwyr o Ysgol Gelf Prifysgol Aberystwyth i feddwl yn greadigol am ddefnyddio’r archifau i gynhyrchu cerddi, straeon byrion, gweithiau celf, tecstilau, modelau, cerflunwaith, gwaith gweu, teisennau neu unrhyw beth arall y cewch eich ysbrydoli i’w gynhyrchu.

Cyflwyno’ch gwaith – ar ôl cael eich ysbrydoli i greu darn o waith mewn cyfrwng o’ch dewis – yn weledol neu’n ysgrifenedig – byddem yn falch o dderbyn fersiwn digidol ohono (ffotograff, recordiad, dogfen destun ac ati) drwy e-bost (chc.cymru@cbhc.gov.uk) cyn 17 Ionawr 2016. Byddwch cystal ag anfon y ffurflen gyflwyno hefyd. Bydd yr holl gyflwyniadau’n dod yn rhan o arddangosfa ar-lein o’r enw Casgliad Archifau sy’n Ysbrydoli ar wefan Casgliad y Werin Cymru lle byddwch chi’n gallu eu gweld, cynnig sylwadau arnynt a’u rhannu. Hefyd fe gyhoeddir detholiad ohonynt gan Planet a chânt eu dangos mewn arddangosfa yn y Flwyddyn Newydd – manylion i ddod.

I gael mwy o wybodaeth, cysylltwch â Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru, Plas Crug, Aberystwyth, Ceredigion SY23 1NJ, ffôn: 01970 621200, e-bost: chc.cymru@cbhc.gov.uk

Croeso i bawb. Mae pob digwyddiad am ddim. Dewch atom am y diwrnod i gael eich ysbrydoli!

Tanysgrifiwch i Newyddion Treftadaeth Cymru a chofrestrwch ar gyfer yr RSS porthiant llawn: cliciwch y botwm RSS hwn a thanysgrifiwch!

---

Rhannu ar:
• Twitter   •   Facebook   • Google+   • Linkedin

---

Rydym hefyd ar gael ar:


Twitter Hashtag: #RCAHMWales